Alyona Aitova bir kuni do'sti bilan Katta Chimyonga chiqdi. Rejasi yo'q edi, shunchaki chiqdi — va o'sha kuni ko'rgani uni tinch qo'ymadi. Taxminan bir yildan keyin fitnes murabbiyi sifatidagi barqaror ishini tashladi va odamlarni tog'ga o'zi olib chiqa boshladi. Telegram kanal ochib, o'zini Bo'richa deb atadi: shunchaki bo'rilarni yaxshi ko'radi. Yana yarim yildan so'ng Wolf Travel paydo bo'ldi.
"O'zbekiston tog'lari — mening alohida sevgim, — deydi u. — O'zbekiston bunchalik chiroyli ekanini tasavvur ham qilmagan edim".
2024-yil iyunda Aitova Kilimanjaro cho'qqisida turdi — zamonaviy O'zbekiston tarixida birinchi ayol sifatida. 2025-yilda Nepaldagi Island Peakda (6 189 m) ham birinchi bo'ldi.
Endi savol shu: u yolg'izmi?
Bir chiqishda 90 kishi yig'ildi#
Yangiobodda "Qizil tosh" klubi bor. Uni tog' instruktori Ivan Zolotuxin hamkasblari bilan yuritadi: guruhlarni tog'ga olib chiqishadi, kerak bo'lganda qidiruvga ham chiqishadi.
"Bu yil bir safarda guruh 90 kishiga yetdi… Hozircha bu — bizning rekordimiz", — deydi Zolotuxin. Instruktorlarni odatdagidan ko'p jalb qilishga to'g'ri kelgan: ularda bunday hol bo'lmagan.
Bu 2022-yilning gapi. Bitta chiqishga 90 kishi — bu ro'yxatdagi raqam emas, avtobusga sig'magan odamlar.
Piligrim 2016-yilda ham bolalarni olib chiqardi#
O'sha Yangiobodda Svetlana Shchur bolalar tog' klubi "Piligrim"ni olib boradi. Bolalar dovonlarga, Boboytog'ga, Gulkam darasiga chiqishadi; eng kuchlilari o'n to'rt–o'n olti yoshda.
"Biz tog'larni va cho'qqilarni emas, bu yo'llarda faqat o'zimizni zabt etamiz", — deydi Shchur.
Bu gap 2016-yilda aytilgan. Ya'ni "yoshlar tabiatga qaytyapti" degan gapdagi "qaytish" so'zi unchalik to'g'ri emas: ba'zilar hech qayoqqa ketmagan edi.
Arxivimizdagi eng eski trek — 2017-yil 23-aprel#
O'sha kuni kimdir telefonini yoqdi va tog'dagi yo'lini belgilab qo'ydi. Bu — @gorets_uzb jamoasidan bizga yetib kelgan eng eski fayl. Undan 2026-yil avgustigacha to'plangan 396 ta fayl, 3 453 kilometr yo'l va 258 ming metr ko'tarilish katalogimizga kirdi.
Demak, ilovalar paydo bo'lishidan ancha oldin ham bu yerda tog'ga chiqadigan odamlar bor edi.
Yoshlar haqida bizda raqam yo'q#
Endi halol gap. O'zbekistonda hech kim yoshlardan "ekrandan charchadingizmi", "tabiatga qanchalik tez-tez chiqasiz" deb so'ramagan. Bunday so'rov o'tkazilmagan, natijasi ham chop etilmagan.
Bitta kichik istisno bor. 2024-yilda Markaziy Osiyo yoshlari orasida o'tkazilgan so'rovda O'zbekistondan 114 nafar 15–29 yoshli odam qatnashgan: ko'pchiligi kuniga to'rt soatdan ko'p internetda ekanini, taxminan 30 foizi olti soatdan ko'p ekanini aytgan. Namuna kichik va asosan shaharlik — bu ishora, o'lchov emas.
O'lchangan bitta narsa bor — mamlakat ichida yurish ko'paygan. Prezident 2025-yil aprelida mahalliy sayyohlar soni 23 millionga yetganini aytdi; 2017-yilda 5 million edi. Turizm qo'mitasi esa 2026-yilning yanvar–aprelida mamlakat ichida 6,84 million marta yo'lga chiqilganini bildirdi — bir yil oldingiga qaraganda 18 foiz ko'p. Ikkalasi ham mansabdorning bayonoti, statistika to'plami emas. Shuning uchun kimning gapi ekanini yozib qo'ydik.
Bu yerda "eski zamon"ning manzili bor#
G'arbda eskini eslash ko'pincha kassetalar va o'yinchoqlar haqida. Bizda boshqacha eshitiladi: bobo-buvining hovlisi, yozgi ta'til, daryo bo'yidagi soya, qishloqdagi tut daraxti.
Farqi katta. Kassetaga qaytib bo'lmaydi — u yo'q. Tut daraxti esa o'sha yerda turibdi va unga avtobus qatnaydi. Bu — so'rov emas, kuzatuv. Lekin uni tekshirish oson: bir shanba yetadi.
Shu hafta nima qilasiz#
Bobongiz yoki buvingizdan so'rang: yoshligida qayerga chiqishgan? Joy nomini yozib oling. Ehtimol u bizdagi ro'yxatda bordir — Piskom vodiysi, Chorvoq, Sarmishsoy ellik yil oldin ham borilgan joylar.
Keyin shu shanbaga bitta yo'l tanlang. Toshkentdan bir kunlik ro'yxatida ellik bitta joy bor. Aitova ham Katta Chimyondan boshlagan.
Va yurganingizda yo'lingizni belgilab qo'ying. 2017-yildagi o'sha birinchi trek shunday paydo bo'lgan: kimdir telefonini yoqqan, xolos.