Tog' kiyimi va oyoq kiyimi: nimaga pul berish kerak

Botinka 150 000 so'mdan 3,9 million so'mgacha. Qaysi farq haqiqiy, membrana qachon zarar qiladi va birinchi mavsum uchun minimal ro'yxat qancha turadi.

Tog' kiyimi va oyoq kiyimi: nimaga pul berish kerak
Carpodacus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

2026-yil 13-sentabr, OLX.uz ning Toshkent bo'limi: trekking botinkasining eng arzoni 150 000 so'm, eng qimmati 3 875 000. Yigirma besh baravar farq. Uzum.uz da o'sha toifa 94 000 so'mdan boshlanadi.

Savol shu: bu farqning qanchasi haqiqiy va qaysi joyida to'xtash kerak. Quyida brend nomi yo'q — faqat toifalar, narx oralig'i va har biriga pul berish kerakmi degan javob.

Narx oralig'i, 13-sentabr 2026#

NarsaIshlatilganYangi, o'rtaYuqori toifa
Trekking botinkasi150 000 dan590 000 – 920 0002,2 – 3,9 mln
Ryukzak 30–45 l50 000 dan300 000 – 450 0001,2 – 1,6 mln
Ryukzak 60–80 l550 000 – 820 0001,2 – 1,6 mln
Chodir (2–3 kishilik)180 000 dan400 000 – 800 0001,4 mln dan
Uyqu xaltasi100 000 – 250 000250 000 – 400 000900 000 dan
Tashqi batareya 10 000 mAh40 000 dan60 000 – 195 000

Sonlar OLX.uz va Uzum.uz e'lonlaridan olingan, 2026-yil 13-sentabr holatiga. Bu bozor narxi, do'kon narxi emas: sport do'konlarida xuddi shu toifa ancha qimmat turadi — brendli botinkalar 885 000 dan 4 112 000 so'mgacha.

O'rta toifa narxi: pastki va yuqori chegara
O'rta toifa narxi: pastki va yuqori chegara60 ming so'm … 920 ming so'm02004006008001 000 ming so'mBotinkaRyukzak30–45 lRyukzak60–80 lChodirUyqu xaltasiBatareya10 000 mAh
  • Pastki chegara
  • Yuqori chegara
O'rta toifa narxi: pastki va yuqori chegara
BotinkaRyukzak 30–45 lRyukzak 60–80 lChodirUyqu xaltasiBatareya 10 000 mAh
Pastki chegara59030055040025060
Yuqori chegara920450820800400195

Manba: OLX.uz va Uzum.uz e'lonlari, Toshkent, 2026-yil 13-sentabr

Pul beriladigan birinchi narsa: oyoq kiyimi#

Oyoqdagi og'irlik yelkadagidan qimmatroqqa tushadi. Buni 1969-yilda Soul va Goldman o'lchagan: bosh, qo'l va oyoqda ko'tarilgan yukning energiya narxi bir xil emas. Yugurish bo'yicha 2020-yildagi tadqiqotda har bir oyoq kiyimiga qo'shilgan 100 gramm yuqori sur'atda energiya sarfini 10 foizga oshirgan — bu yurish emas, yugurish, lekin yo'nalish bir xil.

Amalda bu degani: bir kilogrammlik og'ir botinka va 700 grammlik yengil botinka o'rtasidagi farq kun oxirida sezilarli bo'ladi.

Nimaga qaraysiz:

Taglik. Chuqur va yumshoq naqshli taglik ho'l toshda va shag'alda ushlaydi. Bu botinkaning eng muhim qismi va u eng tez yeyiladi. Tagligi silliqlashgan botinka — qimmat bo'lsa ham — xavfli.

O'lcham. Uzun tushishda oyoq barmog'i botinkaning old devoriga uriladi. Bizning bazada tushish ming metrdan oshadigan chiziqlar ko'p: Boboytog'dan tushish 2 350 metr, Dodekatim 1 059 metr, Oqshuran dovoni 1 177 metr. Botinkani kechqurun, qalin paypoq bilan va nishablikda sinab ko'ring — barmoq old devorga tegmasligi kerak.

Ustki qismi. Charm uzoq xizmat qiladi va suvni yomon o'tkazadi, lekin og'ir va issiq. Mato yengil va tez quriydi, lekin toshda tezroq yirtiladi.

Baland qo'nj oyoqni saqlaydimi#

Ko'p odam baland qo'njli botinkani «to'piqni burab olishdan saqlaydi» deb oladi. Bu fikr o'ylangandan ancha bahsli: baland qo'nj harakatni cheklaydi, lekin uni tan olingan himoya vositasi deb aytadigan aniq dalil yo'q.

Amalda uchta narsa ko'proq ish beradi: tagligi ushlaydigan botinka, oyoqqa zich yopishgan bog'ich va tayoq. Tayoq ayniqsa tushishda foydali — u og'irlikning bir qismini qo'lga oladi va toyganda ushlab qoladi. OLX'da tayoq 130 000 so'mdan boshlanadi, ko'pchiligi 220 000–280 000; bu ro'yxatdagi eng arzon foydali narsa.

Baland qo'nj aniq foyda beradigan joy bor: chuqur qor, tik shag'al va suv kechuvi. Qolgan hollarda past qo'njli, lekin yaxshi taglikli oyoq kiyimi ham ishlaydi.

Membrana haqida#

Membranali botinka «har doim yaxshi» emas. U ikki holatda foyda beradi va bir holatda zarar.

Foyda: bahorda loy va erigan qor ustida, qishda qorda. Martda 1 629 metrda 156 mm yog'in tushadi va so'qmoq loy bo'ladi — bu membrana to'g'ri ishlaydigan payt. Bahorda ochiladigan joylarning ko'pida aynan shunday bo'ladi.

Zarar: yozda. Iyulda 1 629 metrda kunduzgi harorat 25,5 daraja, pastroqda 30 dan oshadi. Membrana bunday issiqda nafas olmaydi, oyoq ichkaridan ho'l bo'ladi va suvdan emas, terdan qavariq chiqadi.

Foydasiz: suvdan yuriladigan daralarda. Gulkamda va Kulosya darasida botinka baribir to'ladi, va membranali botinka quruq botinkadan uzoqroq quriydi.

Ryukzak: o'lcham emas, o'lchov#

Ryukzakda pul narxga emas, mosligiga beriladi. Bir kunlik chiqish uchun 30–35 litr, ikki kunlik uchun 45–55, uzunroq chiqish uchun 60–70 yetadi. Bundan kattasi faqat ko'proq narsa olib chiqishga undaydi.

Uchta narsa muhim: bel kamari (og'irlikning katta qismi yelkada emas, sonlarda turishi kerak), orqa uzunligi (bu bo'y emas, yelka bilan bel suyagi orasidagi masofa), va yomg'ir qopqog'i. Qolgan hamma narsa — cho'ntaklar, tayoq ushlagichlar, karkas turi — qulaylik masalasi.

300 000 so'mlik ryukzak agar to'g'ri o'lchamda bo'lsa, 1,5 millionlik noto'g'ri o'lchamdagisidan yaxshiroq yuradi. Do'konda ryukzakni bo'sh emas, 8–10 kilogramm yuk bilan kiyib ko'ring va o'n daqiqa yuring.

Piskom vodiysi
Uzun vodiy yo'llarida ryukzakning mosligi uning narxidan muhimroq bo'ladi.Carpodacus · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Kiyim: uchta qatlam va bitta taqiq#

Tizim oddiy. Ichki qatlam terni tashqariga chiqaradi. O'rta qatlam isitadi — flis yoki yengil puxovik. Tashqi qatlam shamol va yomg'irdan saqlaydi.

Bitta taqiq bor: paxta. Paxta futbolka terni yutadi, ho'l qoladi va sovitadi. Bu yozda noqulay, kuzda esa xavfli. Paxtadan tashqari hamma narsa ishlaydi — sintetika ham, jun ham.

Narx masalasi. Ichki qatlamga ko'p pul bermaslik mumkin: oddiy sport futbolkasi 80 000–150 000 so'mga topiladi va u brendlisi bilan bir xil ishlaydi. Tashqi qatlam esa aksincha — arzon plash bir mavsumda yirtiladi va shamolni to'xtatmaydi.

Boboytog', 3 555 m
Boboytog'dan tushish 2 350 metr beradi — aynan shunday yo'llarda botinka o'lchami hal qiladiGerman Stimban · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Nimaga pul bermaslik kerak#

Qimmat suv shishasi. Oddiy plastik shisha bir xil ishlaydi. Pulni ikkita shishaga sarflang, bittasiga emas.

«Texnik» futbolkalar. Sintetik futbolkaning narxi 80 000 dan 600 000 gacha, vazifasi bir xil.

Ko'p funksiyali pichoq. Tog'da kerak bo'ladigan yagona ish — non kesish. Oddiy pichoq buni bajaradi.

Kompas. Undan foydalanishni bilmasangiz, u shunchaki og'irlik. Telefondagi xarita va oldindan yuklangan chiziq ancha foydaliroq.

Yangi botinkani chiqish arafasida olish. Botinka oyoqqa moslashishi uchun 20–30 kilometr kerak. Yangi botinka bilan birinchi marta uzun yo'lga chiqish — qavariq kafolati.

Qayerdan boshlash kerak#

Birinchi mavsum uchun minimal ro'yxat va uning narxi:

NarsaToifaTaxminiy narx
Botinkayangi, o'rta toifa590 000 – 920 000
Ryukzak 30–35 lyangi, o'rta toifa300 000 – 450 000
Shamol/yomg'ir kurtkasio'rta toifa250 000 – 500 000
Flisoddiy150 000 – 300 000
Ikkita suv shishasi, bosh kiyim, ko'zoynakoddiy100 000 atrofida
Peshona fonarioddiy80 000 – 250 000

Jami taxminan 1,5–2,5 million so'm. Bu ro'yxat bilan Toshkentdan bir kunlik chiqishlarning hammasini bemalol yurasiz: Kichik Chimyon ham, Oqtosh sharsharalari ham shu toifada. Chodir, uyqu xaltasi va tayoq — keyingi bosqich; bir kunlik chiqishlar uchun ularning keragi yo'q.

Ikkinchi qo'ldan olish normal amaliyot: OLX.uz da ishlatilgan botinka 150 000 dan, uyqu xaltasi 100 000 dan boshlanadi. Faqat bitta shart — tagligi va tikuvini o'z ko'zingiz bilan ko'ring.

Har bir joy sahifasida «nima olib chiqish kerak» degan ro'yxat bor va u qiyinlikka qarab o'zgaradi: oson kun uchun olti narsa, alpinistik chiqish uchun o'n to'rtta. Shu ro'yxatdan boshlang — u sizga kerak bo'lmagan narsani sotib olishdan saqlaydi.

Manbalar

  1. OLX.uz — Товары для туризма, Ташкент (narxlar 2026-09-13 holatiga)
  2. Uzum Market — Мужские трекинговые ботинки (kategoriya sahifasi)
  3. di-sport.uz — Обувь для треккинга и походов, Ташкент
  4. Soule RG, Goldman RF. Energy cost of loads carried on the head, hands, or feet. J Appl Physiol, 1969
  5. Rodrigo-Carranza V et al. Influence of Shoe Mass on Performance and Running Economy. Front Physiol, 2020
  6. Open-Meteo — Historical Weather API (yozgi harorat)

Barcha maqolalar