Shanba kuni ertalab soat sakkizda yo'lga chiqsangiz, o'nda Chimyon bazasida bo'lasiz. Toshkentdan 85 kilometr, mashinada bir soat qirq daqiqa. Kichik Chimyonga borib kelish — 6,3 kilometr, to'rt soat, taxminan 550 metr ko'tarilish. Kechqurun oltida uydasiz.
Ya'ni gap bir kun haqida ham emas. Yarim kun haqida.
Shunga qaramay ko'pchilik bormaydi. Sabab uchta, va ular har doim bir xil: pul yo'q, vaqt yo'q, keyinroq boraman. Birinchi ikkitasi — hisob masalasi, uni qog'ozga yozsa bo'ladi. Uchinchisi boshqa gap, va aslida eng qiyini o'sha.
Pul: hisoblab ko'ramiz#
To'rt kishi, o'z mashinangiz, Chimyon bazasi. 85 kilometr u yoqqa, 85 buyoqqa — 170 km. O'rtacha mashina yuz kilometrga to'qqiz litr yoqadi, AI-92 hozir 11 700 so'm. Chiqadi 15,3 litr, ya'ni 179 ming so'm. Avtoturargoh 20 ming. Milliy bog'ga kirish har kishidan 15 ming.
To'rtga bo'linsa — kishi boshiga 65 ming so'm. Bitta odamning bir kunlik ovqati uydan olinsa, tamom.
Mashinasiz bo'lsangiz, narx o'zgaradi. Metro 1 400, Buyuk Ipak Yo'lidan G'azalkentgacha marshrutka 5 000 (ellik daqiqa), G'azalkentdan Chimyonga taksi mashina uchun 200–250 ming. Oxirgi qism hamma narsani qimmatlashtiradi: to'rt kishi bo'lsangiz ham, qaytishni qo'shsangiz, kishi boshiga 140 ming atrofida chiqadi.
Eng arzon yo'l esa umuman Chimyon emas. Toshkent-Janubiydan Xo'jakentgacha poyezd — 4 500 so'm. Chorvoq qirg'og'i shu yerda. Qaytishi bilan to'qqiz ming so'mga suv bo'yida kun o'tkazsangiz bo'ladi.
Endi solishtiring. Bitta kino chiptasi, bitta kafedagi kechki ovqat, bitta yetkazib berilgan buyurtma. Toshkentda 65 ming so'm — bu bir kishilik oddiy tushlik. Siz esa shu pulga 1600 metr balandlikda kun o'tkazasiz.
Yo'lboshlovchi olsangiz, guruhga kuniga 250 ming atrofida qo'shiladi — to'rt kishiga bo'linsa, yana 60–65 ming. Birinchi marta chiqayotganlar uchun bu ortiqcha xarajat emas: kim bilan borishni bilmasangiz, yo'lni biladigan odam eng arzon ehtiyot chorasi.
Vaqt: qaysi vaqt?#
"Vaqtim yo'q" degan gap ko'pincha "dam olish kunim band" degani emas. U "dam olish kunim to'lgan, lekin nima bilanligini eslolmayman" degani.
Buni tekshirishning oson usuli bor: telefoningizdagi ekran vaqti hisobiga qarang. Uch soatmi? To'rtmi? Endi Kichik Chimyonga borib kelish to'rt soat ekanini eslang.
Gap dangasalikda emas. Gap shundaki, telefon vaqtni so'ramaydi — u vaqtni sezdirmay oladi. Tog' esa so'raydi. Ertalab turishni, ovqat tayyorlashni, kimgadir qo'ng'iroq qilishni talab qiladi. Shuning uchun u "qimmat" tuyuladi, aslida esa arzonroq.
Eshikdan eshikkacha hisoblang, o'shanda aniq bo'ladi. Sakkizda uydan chiqdingiz. O'nda bazadasiz. To'rt soat yurdingiz, ikkida tushlik qildingiz, uchda pastdasiz, beshda Toshkentdasiz. To'qqiz soat. Uxlash vaqtingizga tegmadi, yakshanbangiz butun qoldi. Ko'p odam buni "butun dam olish kunini yo'qotish" deb o'ylaydi — aslida bu bir kunning uchdan ikkisi.
Bizning katalogimizda Toshkent viloyatining o'zida 93 ta joy bor. Shundan 51 tasi — oson yoki o'rtacha, o'n soatdan oshmaydigan, ya'ni bir kunda borib kelinadigan joylar. Ellik bitta shanba. Bu ikki yildan ko'p.
| Qancha vaqtingiz bor | Nima qilsa bo'ladi |
|---|---|
| Yarim kun | Kichik Chimyon — 6,3 km, 4 soat |
| Bir kun | Urungach ko'llari — avtoturargohdan 4 km, 2 soat yurish |
| Bir kun, uzunroq | Kumbel dovoni — 12 km, 6 soat, 2550 m |
| Ikki kun | Katta Chimyon — 20 km, 3309 m, Kumbelda tunab |
Issiq haqida: bu bahona emas, sabab#
Iyulda Toshkentda kunduzgi harorat o'rtacha 37 daraja. Chimyon bazasida — 26. Katta Chimyon cho'qqisida — 14,5.
Bu 2015–2024 yillarning o'rtachasi, ERA5 qayta tahlilidan olingan. Ya'ni yozda tog'ga chiqish — dam olish emas, qochish. Shahardan yigirma daraja sovuqroq joy bir soat qirq daqiqa narida turibdi.
- Toshkent, 449 m
- Chimyon bazasi, 1600 m
- Katta Chimyon, 3309 m
| Yan | Fev | Mar | Apr | May | Iyn | Iyl | Avg | Sen | Okt | Noy | Dek | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Toshkent, 449 m | 7,2 | 10,4 | 15,7 | 21,3 | 27,4 | 33,7 | 36,9 | 34,3 | 28,9 | 20,5 | 12,8 | 7,4 |
| Chimyon bazasi, 1600 m | -0,8 | 1,7 | 6,3 | 12 | 17,7 | 22,4 | 25,8 | 24 | 19,6 | 12,1 | 5,1 | 0,1 |
| Katta Chimyon, 3309 m | -11,7 | -9 | -4,7 | 0,5 | 6,7 | 11,1 | 14,5 | 12,8 | 8,7 | 1,1 | -5,9 | -10,9 |
Manba: Open-Meteo Historical Weather API (ERA5), 2015–2024 o'rtachasi, balandlik bo'yicha tuzatilgan.
Xuddi shu jadval qishda teskari ishlaydi. Yanvarda cho'qqida −12 daraja, va bu shamolsiz hisob. Shuning uchun bizning 281 ta yo'limizdan yanvarda atigi sakkiztasi yuriladi, iyulda esa 280 tasi. Mavsum — bahona emas, rejalashtirish.
"Keyinroq"#
Mana shu eng qiyini, chunki unga hisob bilan javob bo'lmaydi.
"Keyinroq" deganda odam odatda bir narsani nazarda tutadi: tayyor bo'lganimda. Vazn tashlaganimda. Yaxshi oyoq kiyim olganimda. Do'stlarim rozi bo'lganda. Ish tinchiganda.
Bir yil oldin ham xuddi shunday o'ylagansiz. Ehtimol ikki yil oldin ham. Va o'sha paytdan beri hech narsa o'zgarmadi — na vazn, na oyoq kiyim, na do'stlar. Chunki "keyinroq" hech qachon kelmaydi: u sana emas, kayfiyat.
Bularning hech biri o'z-o'zidan bo'lmaydi. Vazn tashlash uchun yurish kerak, yurish uchun esa vazn tashlash shart emas. Kichik Chimyonga hozirgi holatingizda, hozirgi oyoq kiyimingizda chiqsangiz bo'ladi — sekin, dam olib, to'rt soat o'rniga besh soatda. Hech kim sizni kutib turmaydi va hech kim sekin yurganingizni sanamaydi.
"Ish tinchiganda" degani esa deyarli har doim yolg'on. Ish tinchimaydi. Shanba kuni ertalab hech kim sizdan hech narsa so'ramaydi — bu haftadagi yagona vaqt, va uni har hafta yangidan qo'lga kiritmaysiz, u o'zi keladi.
Yana bir bahona bor, lekin uni kam odam ovoz chiqarib aytadi: "menga yoqmasa nima bo'ladi?"
Bo'lishi mumkin. Ba'zilarga tog' yoqmaydi. Kimdir issiqni ko'tarolmaydi, kimdirga balandlik yoqmaydi, kimdir uch soat yurgandan keyin "bu meniki emas" deb qaror qiladi. Bunda yomon narsa yo'q. Lekin buni bilish uchun ham bir marta borish kerak — o'ylab topib bo'lmaydi.
Bizda 174 ta joy bor va ularning hammasi tog' emas. Chorvoq qirg'og'ida yurish ham, Sarmishsoy darasidagi qoyatosh rasmlariga qarash ham, Zomin archazorlarida soyada o'tirish ham shu ro'yxatda. Cho'qqi — bu yo'lning bir turi, yagonasi emas.
Shu hafta nima qilish mumkin#
Telefoningizni oling va uch narsani qiling.
Birinchi: Kichik Chimyon sahifasini oching, "qanday boriladi" bo'limini o'qing va shanba kuni soat nechada chiqishingizni hozir hal qiling. Aniq soat. "Ertalab" emas.
Ikkinchi: bitta odamga yozing. Bitta. Guruh yig'ish kerak emas — ikki kishi yetadi, va ikki kishi kelishib olishi eng oson.
Uchinchi: Toshkentdan bir kunlik ro'yxatidan yana ikkitasini eslab qo'ying. Birinchi chiqish yoqsa, ikkinchisini qidirish uchun yana bir oy ketmasin.
Hammasi shu. Oltmish besh ming so'm, to'rt soat, bitta shanba.