Bazamizdagi 281 ta yozilgan yo'ldan 186 tasida uyali aloqa yo'q. Bu — uchdan ikki qism. Yana 88 tasida aloqa qisman, ya'ni bir joyda bor, ikki yuz metrdan keyin yo'q. To'liq aloqa bor yo'llar bor-yo'g'i yettita.
Ya'ni tog'ga chiqqan telefoningiz aloqa qurilmasi emas, xarita va fonar. Uni shunga qarab tayyorlash kerak.
- Aloqa yo'q186 yo'l · 66%
- Qisman88 yo'l · 31%
- To'liq7 yo'l · 2%
| yo'l | |
|---|---|
| Aloqa yo'q | 186 |
| Qisman | 88 |
| To'liq | 7 |
Manba: Daydi bazasi, 281 yo'l
Xarita oldindan yuklanadi#
Xaritani internetsiz ochish uchun uni oldindan telefonga tushirish kerak — bu birinchi va eng muhim qadam. Bitta marshrut uchun xarita to'plami odatda 5 dan 30 megabaytgacha keladi, ya'ni uy Wi-Fi'sida bir daqiqalik ish.
Yuklaganingizdan keyin uni tekshiring. Tekshirish oddiy: uyda samolyot rejimini yoqing va xaritani oching. Agar xarita bo'sh kulrang bo'lib qolsa yoki chiziq ko'rinmasa — demak u yuklanmagan. Buni Bo'stonliq vodiysida emas, uyda bilib olganingiz yaxshi.
Ikkinchi nusxa har doim foydali: yo'lning suratini oling yoki GPX faylini xabarlarga yuboring. Telefon o'chib qolsa ham, do'stingizning telefonida chiziq qoladi.
Batareya qayerga ketadi#
Uch narsa quvvatni yeydi: ekran, radio va GPS.
Ekran eng ochig'i — yorqinlikni pasaytirish darrov seziladi. Radio esa yashirin: aloqa yo'q joyda telefon tarmoqni to'xtovsiz qidiradi va bu ish signalli joydagidan ko'proq quvvat oladi. Aynan shuning uchun samolyot rejimi tog'da eng samarali chora: u qidiruvni to'xtatadi.
Muhim tafsilot: samolyot rejimida ham GPS ishlaydi. Sun'iy yo'ldosh signalini qabul qilish uchun uyali tarmoq kerak emas — tarmoq faqat birinchi nuqtani tezroq topishga yordam beradi. Ya'ni siz samolyot rejimini yoqib, oldindan yuklangan xaritada o'z joyingizni ko'rib yuraverasiz.
Qaysi yo'llarda aloqa bor#
Bazada aloqa «bor» deb belgilangan yettita yo'lning hammasi bir tur joyda: kurort zonasida va past tepaliklarda. Bular Kichik Chimyonning ikkita chizig'i, Chorvoqdagi Bo'loqsu so'qmoqlari, Chimyon bazasidan Oqsoy, Amirsoydan Kumbel tomonga va Achiqko'l tepaliklari.
Qolgan hamma joyda aloqa yo'q yoki qisman. Katta Chimyonda u «qisman» deb yozilgan, Piskom vodiysida ham; Urungach, Ixnach va Arashan ko'llari tomonida umuman yo'q.
Amaliy qoida shundan chiqadi: signal paydo bo'lganda darhol xabar yuboring. «Bir ozdan keyin yuboraman» degan fikr tog'da ishlamaydi — signal keyingi burilishda yo'qolishi mumkin.
Sovuq va issiq#
Batareyaning ikkita dushmani bor va ikkalasi ham bizda uchraydi.
Sovuq. Apple o'z hujjatida qurilmalar 0 dan 35 darajagacha eng yaxshi ishlashini yozadi va juda sovuq muhitda batareya quvvati vaqtincha kamayishini ochiq aytadi — harorat normaga qaytgach, u tiklanadi. Yanvarda Chimyon balandligida kechasi o'rtacha −11,9 daraja, 3 275 metrda −21,3. Bunday sovuqda telefon 40 foizda o'chib qolishi mumkin. Yechim: uni tashqi cho'ntakda emas, ichki cho'ntakda, tanaga yaqin olib yuring.
Issiq. Apple 35 darajadan yuqori muhit batareya sig'imiga doimiy zarar yetkazishi mumkinligini yozadi. Toshkentda iyulda kunduzgi o'rtacha eng yuqori harorat 35,9, 2021-yilning 8-iyulida esa 42,3 daraja qayd etilgan. Mashina panelida qoldirilgan yoki quyoshda ryukzakning ustida turgan telefon bu chegaradan bemalol oshadi.
Tashqi batareya: qanchasi yetadi#
Oddiy hisob. Telefon batareyasi taxminan 4 000 mA·soat va 3,85 volt — bu 15 vatt-soat atrofida energiya. 10 000 mA·soatlik tashqi batareya 3,7 voltda taxminan 37 vatt-soat.
Nazariy jihatdan bu ikki yarim marta to'liq quvvatlash degani. Amalda kamroq chiqadi: kuchlanishni o'zgartirishda va isishda energiya yo'qoladi, sovuqda esa tashqi batareyaning o'zi ham quvvatini vaqtincha kamaytiradi. Shuning uchun real hisob — ikki martadan kam.
Amaliy tanlov:
| Chiqish | Tashqi batareya | Taxminiy og'irlik |
|---|---|---|
| Bir kunlik, 6–8 soat | kerak emas yoki 5 000 mA·soat | 100–120 g |
| Uzun kun, 10–12 soat | 10 000 mA·soat | 180–220 g |
| Ikki kunlik | 10 000 mA·soat | 180–220 g |
| Uch kun va undan uzun | 20 000 mA·soat | 350–400 g |
Kabelni unutmang — tashqi batareya kabelsiz bir parcha temir. Va kabel bitta emas, ikkita bo'lgani ma'qul: eng ko'p ishdan chiqadigan narsa aynan kabel.
Quvvatni tejashning oltita amali#
- Samolyot rejimi — eng katta ta'sir beradigan bitta tugma.
- Ekran yorqinligini pasaytiring va avtomatik o'chish vaqtini qisqartiring.
- Fon ilovalarini yoping — ayniqsa aloqa izlaydigan ijtimoiy tarmoq ilovalari.
- Telefonni sovuqdan saqlang — ichki cho'ntak, tanaga yaqin.
- Surat kamroq oling yoki kamerani tez yoping — ekran va protsessor birga ishlaydi.
- Quvvat tejash rejimini 50 foizda emas, boshidan yoqing.
Fonar telefonda bo'lmasin#
Telefon fonari ishlaydi, lekin u ikki ishni bir vaqtda bajaradi: yoritadi va batareyani yoqadi. Qorong'ida telefon fonarini yoqib yurish quvvatni eng tez tugatadigan usul, va aynan o'sha paytda sizga xarita kerak bo'ladi.
Alohida peshona fonari yuz grammdan yengil bo'ladi va OLX'da 35 000 so'mdan boshlanadi, ishlaydigani 80 000–250 000. U telefonni ham, qo'llaringizni ham bo'shatadi — tik tushishda bu ikkinchisi birinchisidan muhimroq.
Oktabrda Chimyon kengligida quyosh 17:38 da botadi, dekabrda 16:53 da; tog' soyasida qorong'i undan yarim soat oldin tushadi. Ya'ni fonar «ehtimol kerak bo'ladi» degan narsa emas.
Chiqishdan oldingi besh daqiqa#
Uydan chiqishdan oldin beshta ishni qiling — hammasi besh daqiqa oladi va kunning yarmini qutqaradi.
Telefonni to'liq quvvatlang va tashqi batareyani ham tekshiring: u ko'pincha yarim bo'sh holda yotadi.
Yo'lni yuklang va samolyot rejimida ochib ko'ring.
Ekran qulfini yengillashtiring — qo'lqopda barmoq izi ishlamaydi, shuning uchun raqamli kodni eslab qo'ying.
Favqulodda raqamlarni yozib qo'ying. Qutqaruv xizmati raqami va ikki kishining raqami telefon ekranida ham, qog'ozda ham bo'lsin.
Kimgadir aytib qo'ying. Bu telefon emas, odam qiladigan ish — lekin u eng ishonchlisi.
Eng oxirgi qoida#
Telefon — yagona vosita bo'lmasligi kerak. Yo'lni bilish, qaytish vaqtini belgilash va kimdir sizni kutayotgani hech qanday ilovaga bog'liq emas.
Har bir joy va yo'l sahifasida aloqa haqida alohida qator bor: «yo'q», «qisman» yoki «bor». Chiqishdan oldin shu qatorga qarang — u sizga telefon qanchalik ishonchli yordamchi bo'lishini oldindan aytadi.